$ DOLAR → Alış: 7,55 / Satış: 7,58
€ EURO → Alış: 8,80 / Satış: 8,83

OSMANLI’NIN KURULUŞU -1

Alpcan SAKAL
Alpcan SAKAL
  • 09.10.2018
  • 465 kez okundu

 

(OSMAN GAZİ – ORHAN GAZİ DÖNEMLERİ)

Çeşitli kaynaklarda farklı olaylara dayandırılarak anlatılan Kuruluş Devri’ni genel olarak 11.yy. sonları ile 13.yy. başları olarak tanımlamak doğru olur. Turan ülkesi olarak adlandırılan Türkistan ve çevresinde bulunan Kayı boyunun; Moğol istilasına karşı ve kıtlık, salgın hastalıklar gibi sebeplerle göçe başvurmalarına neden olmuştur. Bulundukları bu yerlerden İran’a geçip, batı yönüne doğru ilerlemişler ve sürekli göç etmişlerdir. Çünkü Moğolların baskısı devam ediyordu. Çeşitli Osmanlı kaynaklarında; daha doğrusu Osmanlı Tarihini ele alan ve kaynaklık eden ilk eserlerde; bu Kayı boyunun Ahlat, Erzincan, Erzurum, Amasya, Halep, Çukurova ve en son Söğüt’e gelip yerleştikleri yer alır. Söğüt’ü merkez yerleşim yeri olarak kullanan Kayı boyu, Domaniç’i ise yaylak olarak kullanmaktaydı. Coğrafi sebeplerden dolayı Domaniç’e gitmek için ise, önce Bilecek, sonraysa İnegöl’e geçip Domaniç’e varılıyordu. Lakin Bilecik tekfuruyla iyi ilişkiler kurulmuşsa da, İnegöl tekfuru ile ilişkiler iyi değildi. Bir zaman sonra İnegöl tekfuru, Söğüt’ün kuzeydoğusunda yer alan, Karacahisar tekfuru ile ittifak yapması ve bunun üzerine tehlikeyi fark eden Osman Bey’in, bu ittifakı bozmak adına Karacahisar’ı 1288 yılında fethetmesi Osmanlı’nın kuruluş yılı olarak kabul edilir. Bu olayla beraber hem bu ittifak son bulmuş oldu hem de ilk kez toprak kazanılmış olundu.
Osman Bey’in sonraki hedefi Sakarya’nın doğusuydu; ancak bu bölgeyi iyi bilmediği için, bölgeyi bilen Harmankaya tekfuru Köse Mihal ile ittifaka girdi. Bunun yanı sıra Samsa Çavuş adında yerli bir halktan da yardım aldı. İlk dönemlerde bu bölgeye keşif akınları yapılmış ve önemli yerler ile coğrafi şartlar analiz edilmişti. Daha sonra ki yıllardaysa Bizans’ın elinde bulunan yerlere ticaret bağlantısı olan yerler fetih edildi. Bu yerler Sakarya’nın doğusundaki; Geyve, Taraklı, Göyük ve Mukurnu idi. Böylelikle Bizans’ın elinde bulunan İznik’e çıkan ticaret yollarının ele geçirilmesi ile bu şehir ekonomik ve sosyal olarak zayıflamaya başladı. Osman Bey’in bir sonra ki hedefi Bilecik’ti. Bize Osmanlı Tarihi açısından kaynaklık eden, Cihannüma adlı eserde; Bilecik tekfurunun Yarhisar tekfuru ile kız-oğlan evlendirme bahanesi ile Osman Bey’i de davet edip, Osman Bey’e tuzak kurdukları yazmaktadır. Osman Bey’in bu durumu öğrenmesi üzerine zekice bir plan yapıp Bilecik’i ele geçirmiş, peşinden de Yarhisar ve Yenişehir’i fethetmiştir.1288-1299 yılları arasını kapsayan bu 11 yıllık süre içinde Bizans’a ise korku salınmış ve İznik’e kadar ilerlemiş olundu. Bu duruma karşın atağa geçen Bizanslılar ile 1302 yılında yapılmış olan ve Osmanlı-Bizans mücadelesinin ilki olan Koyunhisar (Bopheus) Savaşı yapılmış; bu savaşı kazanan taraf Osmanlı olmuştur. 1303 yılında ise Bursa ve çevresinde bulunan 4 ayrı tekfur ile mücadele verilmiş, bu mücadele sonucu onlarında bertaraf edilmesi ile Bursa’nın fethi için de bir ön hazırlık yapılmış oldu.

1324 yılında vefat eden Osman Gazi’nin yerine geçen Orhan Gazi; babası Osman Gazi döneminde kuşatılmaya başlanan Bursa şehrini, Bursa tekfurunun şehri Orhan Gazi’ye teslim etmesi ile 1326 yılında sonuçlandırmış oldu. Osman Gazi tarafından İznik’e çıkan tüm ticaret yollarının ele geçirilmiş olması ve Bursa’nın da alınması ile Bizanslılar baskı altına alınmış; siyasi, sosyal, ekonomik ve toplumsal olarak zayıflamaya başlamıştı. Bizanslılar bu durumdan kurtulmak için tekrar Osmanlılara saldırmış ve 28 Mayıs 1329 yılında yapılan Palekanon Savaşı ile tekrar yenilmişlerdi. Bu zaferin ardından Bizans’ın iki önemli vilayeti olan İznik ve İzmit’in üzerine yürüyen Orhan Gazi,1331’de İznik’i ve 1337’de de İzmit’i fethetti. Böylece Türkler, Anadolu tarafından İstanbul Boğazı’na kadar ulaştılar. Bu tarihten sonra Bizans’ta iç karışıklıklar artmış ve kargaşa ortamı oluşmuştu. Bizans’ın iki ayrı vilayetinde kendilerini hükümdar ilan eden Kantakuzen ile 5.Yuan arasında taht mücadelesi başlamıştı.5.Yuan, Sırp ve Bulgarlarla ittifak kurarken; Kantakuzen ise Aydınoğulları ile ittifak kurmuştu. Aydınoğulları’nın bu ittifaktaki amacı ganimet toplamaktı. Aydınoğulları’nın Bey’i Haçlılar üzerine çıktığı bir sefer sonucu ölünce; Kantakuzen, Orhan Bey’den yardım istemiştir. Bu fırsatı kaçırmayan Orhan Bey isteği kabul etmiş; Buna karşında Kantakuzen’de bu iyi ilişki sonucu kızını Orhan Gazi ile evlendirmiştir.(1346).Rumeli’deki bu mücadele için seferler ve akınları yapması üzerine Süleyman Paşa’yı görevlendirip, onu Rumeli’ye gönderdi. Kantakuzen bu yardımda bulunacak olan Süleyman Paşa ve komutasındaki birlik için; 5.Yuan’ın saldırılarından korunmak ve hazırda asker barındırmak adına 1353 yılında Çimpe Kalesi’ni askeri üs olarak Osmanlılara verdi. Bir yıl sonra yaşanan deprem neticesinde Gelibolu Yarımadası’ndaki sur ve kalelerin yıkılmasıyla; bunu fırsat bilen Orhan Gazi, Gelibolu Yarımadası’nı fethetti.1357’de Şehzade Süleyman Paşa’nın atından düşüp ölmesi ve aynı yıl Şehzade Halil’in korsanlar tarafından kaçırılması olayları cereyan etti. Bu süre içinde Orhan Gazi, Bizanslılar ile anlaşma yoluna gidiyor ve ne hikmetse Şehzade Halil bu olaydan sonra serbest kalmıştı.
1353 yılında Çimpe Kalesi’nin alınmasıyla Rumeli fetihlerinde bu bölge üs olarak kullanılmaya başlandı. 1.Sazlıdere Savaşı ile Edirne’nin alınması ile Bizans’ın Balkanlarla bağı kesilmişti. Bu tarih kesin olmamakla beraber 1361 veya 1362 yılına denk gelmektedir. Vasallık ve iskân politikasının çok iyi uygulanması ile kolaylıkla alınan Edirne’ye paşa sanacağı olarak Lala Şahin Paşa idaresine verilmiştir. Bu olaylardan sonra vefat eden Orhan Gazi’nin yerine ise oğlu 1.Murat geçti.

 

YAZARIN SON YAZILARI
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ
New post (%TITLE%) has been published on %SITENAME%