$ DOLAR → Alış: 6,84 / Satış: 6,86
€ EURO → Alış: 7,68 / Satış: 7,71

Bağımsızlık Öncesi Göktürkler

Alpcan SAKAL
Alpcan SAKAL
  • 24.01.2020
  • 639 kez okundu

Bilindiği üzere bağımsızlıklarını kazanmadan önce Avarlara vassal olarak yaşamlarını sürdüren Gök Türkler, bağımsızlıklarını bir anda kazanmadılar ve belirli bir süreçten sonra kendilerini bağımsız hale getirdiler.

Asya Hunlarının lideri Mete Han’ın Asya’daki tüm Türk boylarını tek çatı altında toplaması ve onun ölümü ile sıkıntılı bir sürece girilmesi, nihayetinde Hunların yıkılışı ile sonuçtanmıştı.

Hunların içerisinde bulunan bu boylar ya göç etmiş ya da kendi bağımsızlıklarını kurmuşlardı. Bunlardan bir tanesi de Tabgaçlardır ki bunlar zamanla Çinlileşerek Wie adını almışlar ve zamanla Doğu ve Batı Wie olarak ikiye bölünmüştü.

Avarlara vassal olsalarda Gök Türkler, Çin’deki Batı Wei topraklarına akınlarda bulunmuş (542); arkasından sınırlarda ticarete başlamış, Batı Wei Devleti tarafından resmen tanınmış (545); karşı elçi göndermiş (546); nihayet Töles boylarını kendine bağlayarak insan gücünü arttırmıştı. Şimdi kendini vassal olduğu Avarlarla aynı seviyede görebilirdi. Bunu gösterme şekillerinden biri de onların hükümdarının kızı ile evlenebilmekti. Bunu gerçekleştirmek için elçi gönderip, Avarlatın reisinin kızını isteme girişiminde bulundu. Fakat, kendini hâlâ Orta Asya’nın en büyük devleti olarak gören Avar reisi, Bumin’ın teklifini çok sert bir tepkiyle karşıladı. Üstelik karşı elçi göndererek, Bumin’a “Sen benim demir işlerimde çalışan bir kölemsin, nasıl bana söz söylemeye cesaret edersin?” diyerek hakarette bulundu. Böylece onu küçük görerek Bumin’ı siyasi güç olarak tanımadığını da kendisine bildirmiş oluyordu. Onun bu davranışına Bumın’ın çok sert karşı tepki göstermesi ve gelen elçiyi öldürtmesi ile iki taraf arasındaki ilişkiler kesildi.

Bumin, gelişen bu olaylar karşısında daha öncesinde ikili ilişkiler kurduğu Batı Wie ile ittifak kurmak amacıyla Batı Wei’e bir prensesle evlenmek için teklifte bulundu. Zaten Doğu Wie ile Avarlara arasında da önceden gelen bir ittifak söz konusu idi.  Bu durum karşısında kendisine karşı kurulan bu ittifakın oluşturduğu tehlikeden dolayı Batı Wei, Gök Türklere yakınlaşmayı çıkarlarına uygun buluyordu. Aksi hâlde karşı ittifaka direnemezdi.

Neticede Bumin’ın teklifi hiç düşünülmeden Batı Wie lideri tarafından kabul edildi. Gelişen bu olaylardan Bumin’ın, henüz Avarların hâkimiyetini tam kıramamış olduğunu ama dış ilişkilerinde bağımsız bir şekilde hareket ettiği anlıyoruz. Nihayetinde ani bir kararla Avarların üzerine saldırı düzenleyen Bumın, Avarların bozguna uğrayarak kendi bağımsızlıklarını ilan etti. (552) Bumın ise Kağan ünvanını alarak Gök Türkler’in başına geçti.

Sonuç olarak bağımsızlıklarına düşkün olan Türkler, bağımsızlık uğruna planlı ve zamana yayılmış bir strateji ile gücünü toparlamış ve uygun bir zamanda atağa geçerek bağımsızlıklarını kazanmışlardır ki sonrasından tarih sahnesine çıkacak olan diğer Türk Devletleri de bu ve benzeri yollar izleteceklerdir.

YAZARIN SON YAZILARI
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ